0-212-530-60-70
FacebookTwitterYoutubeRSS

Dikkat Eksikligi

Dikkat Eksikliği Belirtileri

Dikkatini veremeyen çocuk çabuk sıkılır ve bıkar. Bir faaliyet üzerinde belli bir süre yoğunlaşamaz. Başladığı bir işi bitiremez. Üzerine aldığı görev ve etkinlikleri yerine getiremez. Bir işe başladığında çabuk ve hızlı bir biçimde bitirme çabası içine girer. Fakat genellikle sonunu getiremez.

Sık sık ara vererek işi uzatır. Örneğin, dersin başına oturduğunda acele bir şekilde ödevini bitirmeye gayret eder ya da çeşitli bahanelerle masanın başından sık sık kalkarak ders çalışmayı devam ettiremez. Çalışması plansız, programsız ve düzensizdir. Bu düzensizlik nedeniyle çalıştığının karşılığını alamaz.

Çocukta dikkat kusuru özellikle eğitim hayatının başlamasıyla belirgin hale gelir. Okul öncesi dönemde her şeyden çabuk sıkılan ve bıkan bu çocuklar, oyuncaklardan dahi sıkılıp ilgilenmeyebilirler. Okulun başlamasıyla birlikte öğrenmeye karşı ilgisizdirler. Ödev yapmayı sevmez anne-baba ve öğretmeninin zoruyla ödev yaparlar.

Ödevlerini yapmakta hayli zorlanırlar. Masanın başına oturamazlar, otursalar dahi tuvalete gitme, su içme gibi çeşitli bahaneler uydurarak sık sık masa başından kalkarlar. Anne-babayı ders çalışırken sürekli yanlarında isterler. Üzerlerine aldıkları işi bitirmekte zorlanırlar, bir işi bitirmeden diğerine geçerler. Kendileriyle konuşulduğunda sanki konuşanı dinlemiyormuş görüntüsü verirler. Bir komutu birkaç defa söylendikten sonra yerine getirirler.

Sınıfta dersi takip etmedikleri gözlenir. Dışarıdan gelen uyarılarla hemen dikkatleri dağılır. Ders dışı işlerle fazlaca ilgilenir, elindeki kalem, defter ve oyuncak gibi malzemeyle uğraşır, dersi takip edemezler. Derste sıkılmaları nedeniyle, konuşma, arkadaşlarına laf atma, garip sesler çıkartma gibi sınıfın dikkatini ve huzurunu bozacak davranışlar sergileyebilirler. Bazı çocuklar ise, sessiz bir şekilde sınıfta oturur ancak dersi takip etmezler. Zihinleri başka yerdedir, dalgın görünürler. Ders dışı düşüncelere dalarlar, adeta gündüz düş âleminde gibidirler.

Okuma ve yazma kaliteleri yaşıtlarından kötü, defter düzeni ve yazıları bozuk olabilir. Okurken sık hata yapabilir ve kelime uydurmalarına rastlanabilir. Kendilerine uygun bir çalışma düzeni ve sistemi geliştiremezler. Okuma ve yazmayı ve roman türü kitapları da okumaya karşı isteksizdirler.

Yaşanan bütün bu öğrenme zorluklarına sınavlarda dikkatsizce yapılan hatalar eklenir. Sabırsızlıkları nedeniyle soruları hızlıca okuma, tam okumama ve yanlış okumalara sık rastlanır. Bu nedenle çok iyi bildikleri bir soruyu dahi yanlış cevaplayabilirler.

Sorunun cevabını bilmediklerinden değil dikkat etmediklerinden yanlışlık yaparlar. Örneğin, bir matematik işleminde, problemi çözer ve sonucu 15 bulurlar ancak cevap şıklarında 25’i işaretlerler. Bu çocuklar çok basit bir sorunun cevabını dahi yanlış verirler. Test sınavlarında çeldiricilere kolayca kanarlar. Özellikle ilkokula yeni başladıklarında sınav kâğıdını öncelikle vermeyi marifet sayarlar. Sonunda bilgilerine ve bildiklerine oranla daha az not alırlar.

Dikkat Eksikliği okul öncesi dönemde pek fark edilmeyebilir. Ancak bu çocukların bir kısmı ders dışı işlerde de çabuk sıkılma belirtileri gösterirler. Zekâ düzeyi iyi olan ve ek olarak özel öğrenme güçlüğü olmayan çocuklar ilkokulun 3. Ve 4.  Sınıflarına kadar derslerde sorun yaşamayabilirler. Çalışmadıkları ve dersi iyi takip etmedikleri halde notları kötü olmayabilir. Derslerin ağırlaşmasıyla birlikte başarıda ciddi düşüşler yaşanmaya başlanır.

Ev içinde günlük yapmaları gereken işler konusunda sorumluluk almak istemezler. Genellikle dağınıktırlar ve kurallardan hoşlanmazlar. Bu çocuklarda zihinsel çabayı gerektiren işlerden kaçma eğilimi vardır. Zihni çabayı gerektiren, yoğun dikkat ve konsantrasyon gerektiren işlerden özellikle kaçarlar. Derslere karşı olan ilgisizlikleri bu yüzden daha belirgindir. Ders çalışmalarını ya da ödev yapmalarını istemeyin yeter. Bu faaliyetlere karşı yoğun dirençleri söz konusudur.

Dikkat eksikliği olan çocuklar özellikle sevdikleri, televizyon seyretme, bilgisayar oyunları oynama gibi eğlenceli ve öğrenme faaliyetinin olmadığı işlerde uzun süre kalabilirler. Bu durum yanlışlıkla bu çocuklarda dikkat sorunu yokmuş değerlendirmesi yapılmasına neden olabilir.

Dikkatleri konu dışı uyaranlara karşı hemen dağılır ve sizin hiç önemsemediğiniz hatta duymadığınız sesi ya da görüntü ayrıntılarını yakalayabilirler. Bu bazı aileler tarafından çocuğun dikkatinin iyi olduğu şeklinde yorumlanır. Aslında gerçek olan çocuğun dikkatinin nasıl çabuk dağıldığıdır. Örneğin, ders çalışmak için masanın başına oturmuş bir çocuk dışarıdan gelen en ufak bir korna ya da satıcı sesi ile dersi bırakabilir. Hatta ayağa kalkıp dışarı bakmak isteyebilir.

Bu çocuklar aynı zamanda unutkandırlar. Okulda ve günlük etkinliklerde unutkanlıkları nedeniyle sorun yaşarlar.  Sık eşya kaybederler, eşyaları koydukları yerlerde unutur eve gelirler. Özellikle kalem, defter, silgi kaybetmeleri tipiktir. Dikkatsizlikleri ve dağınıklıkları kullandıkları araç ve gereçlere yeterince özen göstermemelerine neden olur. Defter, kitap ve kalem gibi araçlarını hırpalar ve düzensiz kullanırlar.

Sosyal ortamda konuşurken dikkatlerinin yeterli olmaması nedeniyle sık konu değiştirir ve bir konu üzerinde yoğunlaşamazlar. Oyunlarında ve etkinliklerinde kuralları takip etmeleri ve sıralarını beklemeleri pek mümkün değildir.

Uzman Klinik Psikolog Çiğdem Koşe

Etiketler: , ,